T.C.
SAYI: B.09.YDK.0-00.00.00/
KONU: Yapı Denetimi
....................
VALİLİĞİNE
4708 sayılı Yapı Denetimi Kanunu ile bu kanuna ilişkin yönetmeliğin uygulanmasında bazı farklı uygulamalara rastlanılmaktadır. Ortaya çıkan farklı uygulamalar ile oluşan tereddütlerin giderilmesi için; aşağıda belirtilen hususlara uyulması gerekmektedir.
1-
Yapı
Ruhsatı almak üzere yapılacak
müracaatla imar mevzuatı gereğince idareye verilmesi gereken belgelere ilaveten aşağıdaki belgeler
verilecektir.
a-
Yapı
denetim firması izin belgesinin noter tasdikli sureti,
b-
Bakanlıkça
tasdikli bilgi formu aslı,
c-
Yapı
denetim firması ile yapı sahibi arasında yapılan sözleşme,
d-
Yapı
denetim firmasının yapı denetimini üstlendiğine dair taahhütname,
e-
İdarenin
açmış olduğu yapı denetim hesabına yapı denetim hizmet bedelinin ilk taksiti
yatırıldığına dair makbuz (Aslını ibraz etmek kaydıyla sureti),
f-
Mal
sahibince yapının müteahhitliğinin üstlenildiği takdirde, 9.ncu maddede belirtilen belgeler.
2-
Yapı
denetim kuruluşlarının proje ve yapım işini denetleyecekleri yapıların
ruhsatları, kuruluşu temsilen denetçi mimar veya denetçi inşaat mühendisi
tarafından imzalanacaktır.
3-
Proje
müelliflerinin tatbikat projesine geçmeden önce mimari projelerin imara
uygunluğu açısından idarenin ön izninden geçirmesi ve idarenin ruhsat alımına
esas yapı inşaat alanını belirlemeleri gerekmektedir.
4-
İdareler
yapı denetim kuruluşlarınca uygunluğu onaylanmamış hiçbir projeyi (Mimari,
statik, tesisat) kabul etmeyecektir.
5-
İlgili
İdareler Yönetmeliğin 13.maddesi gereğince açmaları gereken “Yapı denetim
hesabını” ivedikle açacaklar ve hesap numaralarını Bakanlığımıza
bildireceklerdir. Bu hesabın tutulması, hizmet bedellerinin tahsili ve yapı
denetim kuruluşlarına ödenmesi, yönetmeliğin ilgili maddelerine uygun olarak
aksatılmadan yürütülecektir.
6-
İdareler
ruhsat talebinde bulunulan yapının ilgili “Tebliğ”de açıklanan gruba uygun
seçilip, seçilmediğini, denetim hizmet bedelinden az olmamak üzere yapı denetim
hesabına yatırılıp, yatırılmadığını kontrol edecek ve ruhsat işlemlerini buna
göre sonuçlandıracaktır.
7-
Bazı
idarelerce, Yapı denetim kuruluşlarından vize ücreti, denetim ücreti vs. gibi
değişik isimler altında 4708 sayılı Yapı Denetim Kanunu ve Yönetmelikte
yeralmayan ücretler talep edilmektedir. idarelerin ancak hizmet verdikleri
konularda, kanun ve yönetmeliklerde öngörülen harçları almaları mümkündür.
Hiçbir hizmet verilmeden vize ücreti, hakediş onay ücreti, denetim ücreti gibi
isimler altında ücret istenmesi yasalara aykırıdır. Suç teşkil eden bu
uygulamalara, idarelerce son verilmesi gerekmektedir. Uygulamayı devam
ettirenler hakkında, ilgili Cumhuriyet Savcılıklarına suç duyurusunda
bulunulacağı bilinmelidir.
.../..
- 2 -
8-
Proje
müelliflerince hazırlanan projeler (mimari, statik, tesisat) yapı denetim
kuruluşları tarafından kontrol edilip, mesuliyeti üstlenildiğinden, idareler bu
projelerin ayrıca başka bir kurum veya kuruluşun vize ve onayına tabi tutulması
şartını aramayacaklardır. İlgililer isterse, onaylı projeleri bilgi bakımından
ilgili idarelere verebilir.
9-
Kanun’un 1
nci maddesi (J) bendindeki “yapı müteahhidi” tanımı ve Kanun’un cezai
sorumluluklarla ilgili 9 ncu maddesindeki “müteahhit sorumluluğu ile ilgili
amir hükümler gereği mal sahiplerince, yapı müteahhitliği üstlenilmesi durumunda;
a-
Kesinlikle
Ticaret Odası kaydı,
b-
Vergi
mükellefi olması,
c-
Yapının
müteahhitliğinin üstlendiğine dair noter tasdikli taahhütname vermesi,
şartı aranacaktır.
10-
595 sayılı
K.H.K.nun iptali nedeniyle Bakanlığımızca yayımlanan 4 Haziran 2001 tarih,
6/1121 sayılı genelgenin 1.madde c bendinde; “Bu kapsamda, mevcut yapı denetim
şirketlerinin, 26.05.2001 tarihinden sonra inşa edilecek yapılarda yapı
sahibinin isteği üzerine, İmar Kanununun 38 inci maddesine göre şirketin, imza
yetkisine sahip sorumlu mimar ve/veya mühendislerinden ayrı ayrı taahhütname
almak suretiyle fenni mesuliyet üstlenmelerinde herhangi bir sakınca
görülmemektedir.” talimatı verilmiştir.
Genelgemizdeki bu şarta
göre fenni mesullük üstlenmiş uzman mühendis/mimarların 4708 sayılı Kanuna göre
denetçi mühendis/mimar belgesi alarak 4708 sayılı kanun hükümlerine göre
kurulan denetim şirketlerinde çalışması mümkündür. Ancak bu durumdaki fenni
mesul denetçi mühendis/mimarların, fenni mesullük görevini üstlendikleri
yapıların toplam (m2) alanlarını, Yapı Denetim Komisyon Başkanlığına
bildirmeleri gerekmektedir.
11-
Laboratuvarların
çalışma usul ve esasları, Yapı Denetimi Usul ve Esasları Yönetmeliği’nin
8.maddesinde belirtilmekte olup, bu madde de; Laboratuvarlara, Bakanlığımız
Yapı İşleri Genel Müdürlüğünden izin belgesi alması şartı getirilmiştir.
Ancak, pilot il
kapsamındaki bazı illerde;
a)
Hiç
Laboratuvar olmadığı,
b)
Bazı
illerde ise talebi karşılayacak izin belgesi almış, fakat yeterli sayıda
Laboratuvar olmadığı,
c)
Laboratuvar
olduğu halde izin belgesi almamış illerin bulunduğu,
tesbit edilmiştir.
Bu nedenle Bakanlığımız Yapı İşleri
Genel Müdürlüğü tarafından yapılacak genelgeyle belirlenecek süreye kadar;
İlinizde bulunan izin belgesi almamış ancak bu Genel Müdürlüğümüz tarafından
gerekli tespitler yapılarak (ön izin belgesi gibi) yeterliliği belirlenen Kamu
Kurum ve Kuruluşları ile, Üniversiteler ve Özel Laboratuvarlarda yönetmelikte
belirlenen usul ve esaslar dahilinde deney, test ve etütleri
yaptırılabilecektir. Hiç Laboratuvarı olmayan iller ise kendilerine en yakın
çevre illerden belirtilen şartlar dahilinde yararlandırılacaklardır.
.../..
- 3 -
12-
Laboratuvar
deney raporlarına kesinlikle yapılan deneye ait bilgisayar çıktısı
eklenecektir.
13-
Kanunun
geçici 1.maddesi gereği 4708 sayılı kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce
Bakanlıkça yapı denetim kuruluşlarına verilen izin belgelerinin üç ay süreyle
geçerliliği kabul edilmiş olup, bu süre içerisinde 4708 sayılı kanun
hükümlerine uygun olarak yenilenmeyen yapı denetim izin belgelerinin geçersiz
sayılması hükmü getirilmiştir.
Bu süre 13.11.2001 tarihinde
sona ermektedir.
Bu durumda;
a-
13.11.2001
tarihinden itibaren 595 sayılı K.H.K. hükümlerine göre verilmiş Yapı Denetim
izin belgeleri gereği yapıya ilişkin bilgi formu talepleri kabul edilmeyecektir.
b-
13.08.2001
ile 13.11.2001 tarihleri arasında Bakanlıkça tasdikli “yapıya ilişkin bilgi
formu” olarak ruhsat almış yapı denetim şirketlerinin; 4708 sayılı Kanuna göre
13.11.2001 tarihine kadar dönüşümü sağlayıp izin belgesi almamaları halinde;
1-
Denetimini
üstlendikleri İş’in 13.11.2001 tarihi itibariyle imalat tesbitini yaptırmaları,
2-
Bu
firmaların, ilgili idarelere Bakanlıkça onaylı 4708 sayılı kanun gereği Yapı
Denetim izin belgesi talepleri olduğuna dair belge ibraz etmemeleri halinde
denetim işlevlerinin durdurulması.
3-
Bu
durumda yapı sahiplerinin Yapı denetim izin belgesi almış bir yapı denetim
kuruluşu ile sözleşme yaparak iş’e devam edebileceği,
Uygun görülmüştür.
Uygulamada
yukarıda belirlenen esaslara uyulması, konu ile ilgili çalışma ve denetimlerin
bu yaklaşımla yürütülmesi, genelgemizin iliniz dahilindeki tüm Kaymakamlıklara,
Belediyelere, Bayındırlık ve İskan Müdürlüğüne, Organize Sanayi Bölge
Müdürlüğüne ve varsa Serbest Bölge Müdürlüğüne duyurulmasını önemle rica
ederim.
Bakan a.
Müteşar
DAĞITIM:
19 Pilot İl Valiliğine
Yapı İşleri Genel Müdürlüğüne
..../..../2001 Y.D.K.Üyesi : G.BAYSAL
..../..../2001 Y.D.K.Üyesi : T.ÖZER
..../..../2001 Y.D.K.Başkanı
Gen.Md.Yrd.V.: M.ÜNAL
..../..../2001 Müsteşar
Yrd. : S.Ö.ERBAKAN